Νέοι και Ναρκωτικά

Νέοι, Ναρκωτικά, Βία

Επιμέλεια: Χριστόφορος Βλάχος, φιλόλογος

Εκείνο που, φοβάμαι, ότι μας απασχολεί σχετικά λιγότερο είναι το πρόβλημα που βρίσκεται μέσα στο σπίτι μας, το πρόβλημα των παιδιών μας. Όχι πως οι ελληνογονείς δεν νοιάζονται για τη διαβίωση, την εκπαίδευση, την ψυχαγωγία των βλαστών τους. Αλλά, πολλοί τους, πληρώνοντας γι’ αυτές, πιστεύουν πως έκαναν το χρέος τους απέναντι στα παιδιά, νανουρίζουν τη συνείδησή τους και τελεία και παύλα. Μόνο που τα αληθινά προβλήματα αρχίζουν ακριβώς μετά τα δίδακτρα και τα χαρτζιλίκια.

Μάρτυρας, τα στοιχεία που κοινο­λογήθηκαν τις προάλλες (17.12.1999), στο συνέδριο που οργάνωσε το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο, με θέμα «Προκλήσεις στη σχολική κοινότητα», και που δείχνουν τρομακτική έξαρση της χρήσης ναρκωτικών από μαθητές και της άσκησης βίας σε έμψυχα και άψυχα.

Μέσα σε πέντε μόλις χρόνια (1993-98), η χρήση ναρκωτικών (κάνναβης, αμφεταμίνης, LSD, «έκστασης») από μαθητές Γυμνασίων και Λυκείων αυξήθηκε από 6% σε 14%. Ενώ το 63% των μαθητών έχει πάρει μέρος σε πράξεις βανδαλισμού μέσα ή έξω απ’ το σχολείο. (…) Το 47% έχει δεχθεί επιθέσεις ή απειλές επίθεσης από έναν ή περισσότερους συνομηλίκους τους. Το 9% έχει χτυπήσει άτομα έξω απ’ το σχολείο και το 7,1 % ανήκει σε κάποια οργανωμένη ομάδα παραβατικής δράσης… Μ’ άλλα λόγια, ένα μέρος της νεολαίας μας, διόλου ευκαταφρόνητο, απ’ τη μια ναρκώνεται με παραισθησιογόνες ουσίες κι απ’ την άλλη «εκτονώνεται» με πράξεις ζημιογόνες για τους άλλους…

Πάμπολλοι είναι εκείνοι που ρίχνουν τον λίθο του αναθέματος στους νεαρούς δράστες και επαναπαύονται. Θα ήταν λιγότερο μακάριοι, αν πρόσεχαν κάποιους άλλους παράγοντες και παραμέτρους που βοούν, που έχουν γίνει κοινός τόπος, αλλά παραβλέπονται όσο και ο λεγόμενος «κοινός νους». Ας προσπαθήσουμε να τους θυμηθούμε

Οι σημερινοί νέοι κατατρύχονται από πολλαπλές αντιφάσεις. Φυσικά, η εποχή μας τους προσφέρει πιο άνετη, πιο ελεύθερη, πιο «κοσμοπολίτικη ζωή», με πολύ περισσότερες δυνατότητες και ευκαιρίες μόρφωσης, επικοινωνίας, ψυχαγωγίας, παρά η μεσοπολεμική και άμεσα μεταπολεμική Ελλάδα, η αφανισμένη από πολέμους, κατοχές, εμφύλιους, η «επαρχιώτικη» Ελλάδα, με τις προλήψεις και προκαταλήψεις της, με τις απαγορεύσεις και τις καταπιέσεις, που μάστιζαν τη νεολαία του καιρού εκείνου. Θα μπορούσαν, οι τωρινοί νέοι, να πουν­ όπως ο σαιξπηρικός Πίστολ -«ο κόσμος για μένα είναι ένα στρείδι, που θα τ’ ανοίξω εγώ με το σπαθί μου».

Μόνο που το «σπαθί» είναι δίκοπο. Αυτή ακριβώς η «ανοιχτή» κοινωνία της «αφθονίας» περικλείνει προκλήσεις που, συχνά, μετατρέπονται σε παγίδες. Η «αφθονία» γίνεται αντικατοπτρισμός, όπως για τους καμηλοβάτες της Σαχάρας, που όσο προσπαθούν να τον αγγίξουν και να τον γευτούν τόσο ξεφεύγει απ’ τα χέρια τους. Η «ανοιχτή κοινωνία» και οι «περισσότερες ευκαιρίες» μεταφράζονται, κατά κανόνα, σε κλειστές πόρτες και σε εμπαιγμούς. Η αποτίναξη των απαγορεύσεων και της καταπίεσης ισοσταθμίζεται με ρήξη των «δεσμών αίματος» (που δεν είναι δα και «δεσμά») και με ανεμοσκόρπισμα της οικογένειας -όχι εξαιτίας των νεότερων μελών της. Η απελευθέρωση των ερωτικών σχέσεων τις υποβαθμίζει, πολλές φορές, σε ανούσια σαρκική επαφή, και η ελευθερία κίνησης και ψυχαγωγίας τούς κάνει έρμαια των εμπόρων «τεχνητών παραδείσων». Οι πολλαπλάσιες προσβάσεις σε πλατύτερη μόρφωση, στομώνεται απ’ την κακομοιριά και την παπαγαλία της ελληνικής εκπαίδευσης, ενώ η ιλιγγιώδης τελειοποίηση της τεχνολογίας» με τα ΜΜΕ και τα Διαδίκτυα, μετατρέπει τους χρήστες τους σε «βίδες» τους και τους απομονώνει απ’ τον γύρω κόσμο. Ο «κοσμοπολιτισμός» και η ακαριαία επικοινωνία με τα εκτός των τειχών μας, παίρνει μoρφή πιθηκισμού ξένων μοντέλων και ηθών (που σπάνια είναι τα καλύτερα) και φτάνει σε μιαν άλλη ξενική κατοχή, χειρότερη απ’ την στρατιωτική, επειδή είναι εκούσια…

Όλα αυτά -που κανένας δεν τ’ αγνοεί- ενσταλάζουν σε πολλούς νέους ένα οδυνηρό αίσθημα απογοήτευσης απ’ όλους κι απ’ όλα και, προπάντων, απ’ τους εαυτούς τους. Νιώθουν ανήμποροι μπρος στις Σειρήνες του πολύφερνου κόσμου, ξένοι μέσα στο άδειο σπιτικό τους, ματαιόπονοι στα γρανάζια μιας στείρας παιδείας, αποτυχημένοι και ικανοί μόνο για να πλουτίζουν τις στατιστικές της ανεργίας, ανδρείκελα θαυματουργών μηχανών, που βαθαίνουν τη μοναξιά τους…

Κι αν (ή όταν) αναζητήσουν αποκούμπι, βοήθεια. «πρότυπα» στον κόσμο των «μεγάλων», τι εισπράττουν; Κοινωνικό κανιβαλισμό, όπου το μέγα και μοναδικό ζητούμενο αποτελεί η οικονομική «επιτυχία» με κάθε μέσο (…), τερατώδη μητροκτονία της φύσης (…) μέχρις αφανισμού κάθε ζωής, πολέμους, γενοκτονίες, ολοκαύτωμα, σφαγές με το παλαιότατο προσωπείο του πατριωτισμού και του εθνικισμού, (…) φανατική μισαλλοδοξία για ιδέες, πρόσωπα, φυλές, που ιδανικό «τέλος» και σκοπός της είναι ο ολοκληρωτικός αφανισμός των «άλλων»…

Αντίδοτο για τα αδιέξοδα, τις απογοητεύσεις, την πνιγμονή γίνονται τα ναρκωτικά, με την τραγική ψευδαίσθηση πως θα τους χαρίσουν διέξοδο, ανάσες, «γοητείες». Συζητώντας, χρόνια τώρα με νέους του Κέντρου Θεραπείας Εξαρτημένων Ατόμων, άκουγα πως παίρνοντας τη «δόση» τους, «ένιωθαν να σηκώνονται πάνω απ’ τη γη», να γίνονται «δυνατοί και μοναδικοί». Και, αυτή την πλασματική «δύναμη», τη δοκιμάζουν σε βία και βανδαλισμούς ­εκπαιδευμένοι ήδη από την γύρω τους βιοτική βία, που την υπερπροβάλλουν οι μικρομέγαλες οθόνες μαζί με αμέτρητες ταινίες όπου οι πάντες «βιάζουν» τους πάντες, όπου πυρπολούνται και αφανίζονται τα πάντα, εκτός απ’ τον Ένα, τον «σταρ» που επιπλέον κερδίζει και «το κορίτσι». Τέτοιοι «σούπερμεν» νομίζουν πως γίνονται κι αυτοί. Και, επιπλέον, δικαιωμένοι εκδικητές για όσα τους «ξεγέλασαν» και όσα δεν απόχτησαν… Αυτό το πλέγμα απογοητεύσεων, ψευδαισθήσεων, εκδίκησης, κενού, γεμίζει τις έρευνες και τις στατιστικές.

Δεν χρειάζεται να πω ότι τα τραγικά τούτα παιδιά αποτελούν ένα ποσοστό μόνο της νεολαίας μας. Τα περισσότερα άλλα μένουν αλώβητα και πασχίζουν, μ’ όλες τις αντιξοότητες, να χτίσουν μιαν υγιή ζωή, να μεταλάβουν όσα γόνιμα μπορεί αυτή να τους προσφέρει. Αλλά αυτοί δεν γίνονται «σταρ» στις μικρές οθόνες και στα «παράθυρα». Απλώς προσπαθούν να είναι «έτοιμοι και ώριμοι».

Μάριος Πλωρίτης, από την εφημερίδα ΤΟ ΒΗΜΑ

ΑΣΚΗΣΕΙΣ

Α. Να γράψετε την περίληψη του κειμένου (100-120 λέξεις)

25 μονάδες

Β1. Να σχολιάσετε σε μία παράγραφο (80 -90 λέξεις) το παρακάτω χωρίο (10η παράγραφος): «Δεν χρειάζεται να πω ότι τα τραγικά τούτα παιδιά αποτελούν… προσπαθούν να είναι «έτοιμοι και ώριμοι».

 12 μονάδες

B2. Να εντοπίσετε τη συλλογιστική πορεία που ακολουθεί ο συγγραφέας στο σύνολο του κειμένου.

6 μονάδες

B3. Να εντοπίσετε τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσεται η 5η παράγραφος του κειμένου («Οι σημερινοί νέοι κατατρύχονται από πολλαπλές αντιφάσεις … ένα στρείδι, που θα τ’ ανοίξω εγώ με το σπαθί μου»)

7 μονάδες

B4.

α)Να γράψετε τα συνώνυμα: κοινολογήθηκαν, εμπαιγμούς, έρμαια, ματαιόπονοι, μισαλλοδοξία (μονάδες 5)

β)Να γράψετε τα αντώνυμα: επαναπαύονται, πνιγμονή, αλώβητα, αντιφάσεις, έξαρση (μονάδες 5)

10 μονάδες

Γ. Όλοι σήμερα συμφωνούν ότι, στη δύσκολη εποχή της πολύπλευρης κρίσης, οι νέοι οφείλουν να παρέμβουν ώστε να επιλυθούν τα πάμπολλα κοινωνικά προβλήματα. Ωστόσο, κάτι τέτοιο απαιτεί ιδιαίτερα διαχρονικά χαρίσματα αλλά και (επίκτητες) ικανότητες από αυτούς. Σε ένα άρθρο που θα δημοσιευθεί στο ηλεκτρονικό περιοδικό του σχολείου σας, να αναφερθείτε στο ποια είναι τα διαχρονικά χαρίσματα των νέων αλλά και ποιες επιμέρους ικανότητες πρέπει να διαθέτουν για να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προβλημάτων, τόσο για τους ίδιους όσο και για την κοινωνία (550 -600 λέξεις)

40 μονάδες

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *